Can nhiệt (còn gọi là cặp nhiệt điện hay Thermocouple) là loại cảm biến dùng để đo lường nhiệt độ trong công nghiệp. Bản chất của nó được cấu tạo từ hai sợi kim loại hoặc hợp kim khác nhau được hàn dính một đầu. Khi có sự chênh lệch nhiệt độ giữa đầu hàn và đầu hở, một điện áp nhỏ (tính bằng mV) sẽ sinh ra giúp thiết bị điều khiển đọc được giá trị nhiệt độ.
Lưu ý kỹ thuật: Trong thực tế sản xuất tại Việt Nam, người ta thường gọi chung Pt100 là “can nhiệt”. Tuy nhiên, Pt100 bản chất là Điện trở nhiệt (RTD), hoạt động theo nguyên lý thay đổi điện trở, hoàn toàn khác với các loại can nhiệt K, J, E hoạt động theo nguyên lý sinh điện áp.
Sự giống nhau giữa Can K, Pt100, Can J và Can E
- Mục đích sử dụng: Đều là cảm biến công nghiệp dùng để đo lường, giám sát và kiểm soát nhiệt độ.
- Kết nối hệ thống: Đều truyền tín hiệu về các thiết bị điều khiển trung tâm như PLC, biến tần, bộ hiển thị hoặc đồng hồ nhiệt độ.
- Cấu tạo bảo vệ: Đều có lớp vỏ bọc bảo vệ bên ngoài làm bằng inox chịu nhiệt (Inox 304, Inox 316) để chống ăn mòn, chịu lực và bảo vệ lõi cảm biến bên trong.
Sự khác nhau giữa Can K, Pt100, Can J và Can E
| Tiêu chí so sánh | Can nhiệt K | Điện trở nhiệt Pt100 | Can nhiệt J | Can nhiệt E |
|---|---|---|---|---|
| Bản chất công nghệ | Cặp nhiệt điện | Điện trở nhiệt (RTD) | Cặp nhiệt điện | Cặp nhiệt điện |
| Nguyên lý hoạt động | Sinh điện áp (mV) | Thay đổi điện trở (Om) | Sinh điện áp (mV) | Sinh điện áp (mV) |
| Số lượng dây ra | 2 dây | 3 dây (phổ biến) hoặc 4 dây | 2 dây | 2 dây |
| Dải đo thông dụng | -200°C đến 1.200°C | -200°C đến 600°C | -40°C đến 750°C | -40°C đến 900°C |
| Độ chính xác | Trung bình | Rất cao và ổn định | Trung bình | Khá cao |
| Độ nhạy (Phản ứng) | Trung bình | Tốt ở dải nhiệt thấp | Trung bình | Cực kỳ nhạy (tín hiệu mV lớn nhất) |
| Môi trường tối ưu | Oxy hóa, nhiệt độ cao | Hóa chất, thực phẩm, độ ẩm | Môi trường khử, chân không | Nhiệt độ âm sâu, chống oxy hóa |
Tóm tắt đặc trưng để bạn dễ lựa chọn
-
- Can K (Cặp nhiệt điện): Là dòng cảm biến “quốc dân” chịu nhiệt cao (lên đến 1.200°C), giá thành rẻ, độ bền tốt trong môi trường oxy hóa. Chuyên dùng cho lò nung, lò sấy, lò hơi.
- Pt100 (Điện trở nhiệt): Là ông vua về độ chính xác và độ ổn định, chuyên dùng cho dải nhiệt trung bình và thấp (dưới 600°C). Chuyên dùng cho ngành thực phẩm, dược phẩm, hóa chất, phòng sạch.
- Can J (Cặp nhiệt điện): Là giải pháp chuyên dụng cho môi trường chân không hoặc môi trường khử (thiếu oxy) ở mức nhiệt trung bình (dưới 750°C). Chuyên dùng trong ngành nhựa, khuôn đúc, lò ủ.
- Can E (Cặp nhiệt điện): Là loại cảm biến có độ nhạy tín hiệu cao nhất và phản ứng nhanh nhất với sự thay đổi nhiệt độ. Chuyên dùng cho kho lạnh (nhiệt độ âm sâu) hoặc các hệ thống cần phản hồi nhiệt tức thì.
